GIẢI QUYẾT TẬN GỐC VI PHẠM IUU: CHÌA KHÓA KHƠI THÔNG NGÀNH THỦY SẢN VIỆT NAM

Để đón và làm việc đoàn thanh tra EC vào thời gian tới (dự kiến tháng 9/2025), các tỉnh ven biển đang chạy đua triển khai giải pháp chống IUU, tăng cường ứng dụng VMS và chuyển đổi số để bảo vệ ngư trường, gỡ “thẻ vàng” và phát triển bền vững ngành thủy sản.

1. Áp lực chống IUU trước thời điểm thanh tra quốc tế

Chỉ còn ít tuần nữa  (dự kiến tháng 9/2025) là đoàn thanh tra quốc tế sẽ đến Việt Nam. Để đánh giá việc thực hiện chống khai thác hải sản bất hợp pháp. Không báo cáo và không theo quy định.

Đây là thời điểm cực kỳ nhạy cảm, bởi “thẻ vàng” từ EC đã kéo dài nhiều năm. Gây ảnh hưởng lớn đến xuất khẩu thủy sản sang thị trường châu Âu. Uy tín của ngành thủy sản Việt Nam.

Ngày 1/8, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã chủ trì Hội nghị Ban Chỉ đạo Quốc gia, kết nối với 28 tỉnh, thành phố ven biển. Ông nhấn mạnh, chống IUU không chỉ nhằm gỡ “thẻ vàng” mà còn là bước then chốt để bảo vệ ngư trường. Duy trì sinh kế cho hàng triệu ngư dân. Đồng thời đảm bảo ngành thủy sản phát triển bền vững lâu dài.

Các tỉnh ven biển đang đồng loạt tăng tốc: rà soát tàu cá, kiểm tra thiết bị giám sát hành trình, kiểm soát sản lượng cập cảng và yêu cầu tuân thủ nhật ký khai thác.

2. Lỗ hổng trong quản lý và giám sát tàu cá

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến 30/6/2025, cả nước có 81.719 tàu cá được cập nhật trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia.

Trong số này, 28.164 tàu có chiều dài từ 15 m trở lên đã lắp đặt VMS, đạt 99,06%, một tỷ lệ rất cao. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 15.000 tàu chưa cập nhật đầy đủ hoặc thông tin sai lệch. Như số căn cước công dân, đăng ký tàu cá,…. gây khó khăn cho việc quản lý.

Tình trạng vi phạm vẫn tồn tại:

• 3.098 lượt tàu mất kết nối VMS trên 6 giờ khi đang ở biển (dù đã giảm so với trước).
• 24 lượt tàu mất kết nối quá 10 ngày.
• 4 lượt tàu vượt ranh giới khai thác.

Một số địa phương chưa bố trí đủ nhân lực, kinh phí, thiết bị cho tuần tra, kiểm soát tại cảng, trên biển, cửa sông, đảo… Thậm chí vẫn có tàu cố tình không cập cảng chỉ định để bốc dỡ thủy sản, né tránh kiểm soát.

3. Giải pháp từ trung ương: Luật mạnh – Phân cấp rõ – Chế tài minh bạch

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương sửa đổi 3 Nghị định liên quan đến hỗ trợ khai thác xa bờ và xử phạt vi phạm hành chính.

Mục tiêu là:

• Luật và nghị định đủ mạnh để xử lý mọi hành vi vi phạm IUU.
• Phân cấp rõ ràng: địa phương chịu trách nhiệm quản lý tàu, kiểm tra cảng, xử lý vi phạm; trung ương giữ vai trò giám sát và điều phối.
• Mở rộng đối tượng chịu trách nhiệm: không chỉ chủ tàu, thuyền trưởng mà cả doanh nghiệp chế biến, thương mại thủy sản nếu mua bán sản phẩm vi phạm.

Chế tài phải minh bạch, kịp thời, tránh tình trạng “đẩy qua đẩy lại”. Mục tiêu cuối cùng là lượng hóa kết quả: không còn tàu vi phạm vùng biển nước ngoài, tất cả tàu cá có VMS hoạt động đầy đủ, ngư trường được bảo vệ.

4. Chuyển đổi số và tích hợp dữ liệu: Nền tảng giám sát bền vững

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, chống IUU không thể chỉ dựa vào kiểm tra thủ công. Chuyển đổi số là trụ cột giúp giám sát chặt chẽ và truy xuất nguồn gốc thủy sản minh bạch.

Các hệ thống dữ liệu cần được kết nối đồng bộ: VMS – nhật ký điện tử – dữ liệu dân cư – quản lý cảng cá – vệ tinh – định vị AIS. Khi đó, cơ quan quản lý có thể:

• Cảnh báo sớm cho tàu cá khi gần ranh giới khai thác.
• Lưu vết hành trình đầy đủ để phục vụ thanh tra.
• Phân tích dữ liệu để phát hiện hành vi bất thường.
• VMS để đảm bảo tính xác thực của thông tin truy xuất.
  

  

Điểm khác biệt của cách tiếp cận mới là giám sát để hỗ trợ, không chỉ xử phạt. Ngư dân sẽ nhận hướng dẫn, cảnh báo kịp thời, giảm nguy cơ vi phạm và bảo vệ chính sinh kế của mình.

5. Công nghệ là nút thắt hỗ trợ gỡ thẻ vàng IUU

Sức ép từ Liên minh châu Âu và sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ về gỡ “thẻ vàng” IUU. Yêu cầu quản lý tàu cá ngày càng chặt chẽ và minh bạch hơn bao giờ hết. Không chỉ dừng ở kiểm tra thủ công, ngành thủy sản buộc phải dựa vào công nghệ hiện đại để chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Trong bối cảnh đó, Seacom tự hào mang đến bộ giám sát hành trình thế hệ mới tích hợp liên lạc vệ tinh toàn diện, giúp kết nối ổn định ở cả những ngư trường xa bờ.

• Kết nối mọi lúc mọi nơi dù ngoài vùng phủ sóng di động
• Truyền nhận dữ liệu VMS ổn định, liên tục
• Tương thích với các hệ thống quản lý nghề cá hiện đại
• Gọn nhẹ, dễ lắp đặt, phù hợp với tàu cá từ 15m trở lên
• Giá thành hợp lý, dịch vụ hỗ trợ tận nơi

Nhờ giải pháp này, ngư dân không chỉ tuân thủ nghiêm quy định chống IUU. Mà còn được bảo vệ an toàn, giảm rủi ro vi phạm. Tạo nền tảng để ngành thủy sản Việt Nam khẳng định uy tín. Từng bước thoát khỏi “thẻ vàng” trong thời gian tới.
👉 Liên hệ ngay Seacom để được tư vấn và hỗ trợ thông tin về VMS

>>> Xem thêm:
Khắc phục lỗi mất kết nối hệ thống VMS tàu cá
VMS tấm hộ chiếu an toàn trên mỗi chuyến đi biển

—————————–

CÔNG TY TNHH THÔNG TIN HÀNG HẢI SEACOM
Địa chỉ: Detech Tower Số 8, Tôn Thất Thuyết, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Hotline: 0888454222
Email: seacomcontact@gmail.com
Facebook: Công ty TNHH Thông tin Hàng hải Seacom
Tik Tok: Seacom Communication
Zalo: SEACOM