Nghề cá Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ sang mô hình 5.0 khi công nghệ. Dữ liệu và IoT trở thành nền tảng thay thế phương pháp đánh bắt truyền thống. Trong bối cảnh EU siết chặt chống IUU, ngư dân cần công nghệ để minh bạch hành trình. Duy trì kết nối và nâng cao hiệu quả chuyến biển.
1. Áp lực IUU, nghề cá Việt Nam chuyển mình sang giai đoạn số hoá
Từ khi EU cảnh báo “thẻ vàng IUU”, nghề cá Việt Nam đứng trước yêu cầu minh bạch hành trình. Chứng minh nguồn gốc và báo cáo khai thác chính xác. Những yêu cầu như: ghi chép đầy đủ, không vi phạm vùng biển nước ngoài, duy trì kết nối liên tục và cung cấp dữ liệu theo thời gian thực trở thành tiêu chuẩn bắt buộc. Tuy nhiên, hệ thống khai thác truyền thống – dựa vào kinh nghiệm, giấy bút và thiết bị cũ – không thể đáp ứng.

Trong khi đó, biến động khí hậu gây ra nhiều rủi ro: bão xa, vùng chết tín hiệu, nhiễu tầng điện ly làm GPS và HF mất kết nối. Đây là một trong những nguyên nhân khiến tàu khó cập nhật dữ liệu IUU đúng thời điểm. Bên cạnh đó, những vụ tàu cá bị giữ ở nước ngoài vì vượt ranh giới đã cho thấy vai trò sống còn của công nghệ trong giám sát.
Chính vì vậy, nghề cá Việt Nam phải bước vào mô hình 5.0. Nơi dữ liệu – công nghệ – kết nối là trung tâm. Tất cả đều nhằm mục tiêu đảm bảo minh bạch, an toàn và phù hợp yêu cầu quốc tế.
2. Bản đồ số hải dương học – dự đoán ngư trường trước khi ra khơi
Nếu trước đây ngư dân xác định ngư trường dựa vào kinh nghiệm truyền đời. Thì hôm nay, dữ liệu hải dương học trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực. Bản đồ số tổng hợp thông tin về nhiệt độ bề mặt biển, độ mặn, chlorophyll và dòng chảy giúp dự đoán nơi cá tập trung với độ chính xác ngày càng cao. Những dữ liệu này được cập nhật theo thời gian gần thực. Giúp ngư dân không phải dò tìm mơ hồ mà có thể chủ động chọn đúng điểm khai thác ngay từ khi còn ở cảng.
Ứng dụng bản đồ số giúp giảm đáng kể chi phí dầu, thời gian di chuyển và rủi ro thiên tai. Thay vì “đánh bắt kiểu may rủi”, ngư dân dựa vào cơ sở khoa học để quyết định hướng đi. Đặc biệt trong bối cảnh thời tiết biển ngày càng phức tạp. Bản đồ số giúp phát hiện sớm các khu vực có dòng xoáy, nước trồi hoặc vùng chết tín hiệu. Những nơi tàu dễ mất liên lạc hoặc gặp sự cố VMS. Khi dữ liệu vị trí được truyền đầy đủ và chính xác. Nguy cơ bị đánh giá vi phạm IUU cũng giảm mạnh.
Nhiều địa phương ven biển đã bắt đầu thử nghiệm tích hợp bản đồ hải dương học vào phần mềm hướng dẫn ngư trường cho ngư dân. Việc khai thác dựa trên dữ liệu đang trở thành xu hướng chủ đạo. Mở đường cho nghề cá bền vững và có trách nhiệm hơn.
3. Công nghệ IoT trên tàu cá – “Bộ giác quan” giúp ra khơi an toàn hơn
IoT đang thay đổi cách ngư dân vận hành một chuyến biển. Các cảm biến trên tàu theo dõi máy chính, mức nhiên liệu, nhiệt độ hầm cá, độ rung và các thông số quan trọng khác. Khi có dấu hiệu bất thường, hệ thống lập tức gửi cảnh báo giúp thuyền trưởng xử lý ngay trước khi sự cố trở nên nghiêm trọng. Đây là bước tiến quan trọng để giảm tình trạng cháy máy, hao dầu, hoặc sự cố giữa biển. Vốn gây thiệt hại lớn và nguy hiểm đến tính mạng ngư dân.

Không chỉ thiết bị trong tàu, các công cụ hỗ trợ đánh bắt như lưới thông minh, phao định vị hay camera boong tàu cũng được kết nối IoT. Cho phép theo dõi trạng thái hoạt động theo thời gian thực. Thay vì ghi chép thủ công, các thông số sản lượng có thể tự động ghi nhận. Giúp quá trình truy xuất nguồn gốc tuân thủ đúng yêu cầu của EU. IoT cũng giúp tàu kết nối ổn định hơn với VMS và các thiết bị vệ tinh. Hạn chế tối đa sai lệch dữ liệu vị trí – một trong những nguyên nhân khiến hồ sơ bị nghi ngờ IUU.
Khi IoT kết hợp với vệ tinh, tàu cá có thể duy trì liên lạc ngay cả ở vùng khơi xa hàng trăm hải lý. Đảm bảo mọi dữ liệu được lưu thông thông suốt. Đây chính là nền tảng của nghề cá 5.0. Nơi công nghệ hỗ trợ tối đa cho sự an toàn, hiệu quả và tuân thủ pháp lý.
4. VMS và nhật ký điện tử – Hộ chiếu pháp lý trên mỗi chuyến đi biển
VMS và nhật ký điện tử đang trở thành “hộ chiếu pháp lý” cho mọi tàu cá Việt Nam trong bối cảnh áp lực IUU ngày càng tăng. Hai công cụ này giúp nghề cá chứng minh tính minh bạch, tuân thủ và an toàn trong toàn bộ quá trình khai thác. Khi thị trường EU siết chặt quy định, dữ liệu từ VMS và nhật ký điện tử trở thành cơ sở để đánh giá độ tin cậy của nguồn hải sản.
VMS cho phép cơ quan quản lý giám sát vị trí tàu theo thời gian thực. Hệ thống giúp xác định vùng khai thác và ngăn chặn nguy cơ xâm phạm vùng biển nước ngoài. Ngư dân cũng được bảo vệ tốt hơn khi gặp sự cố trên biển. Tín hiệu định vị giúp lực lượng cứu nạn rút ngắn thời gian tìm kiếm và nâng cao khả năng ứng cứu.
Nhật ký điện tử lưu lại toàn bộ hoạt động đánh bắt. Thuyền trưởng chỉ cần nhập thông tin về sản lượng, thời gian và tọa độ. Dữ liệu được truyền về bờ một cách minh bạch và dễ kiểm tra. Đây là căn cứ xác nhận nguồn gốc hải sản và là yêu cầu quan trọng trong kiểm soát IUU. Nhiều doanh nghiệp thu mua chỉ chấp nhận lô hàng có đầy đủ nhật ký điện tử.
Khi kết hợp, VMS và nhật ký điện tử tạo ra bộ hồ sơ pháp lý rõ ràng cho mỗi chuyến biển. Điều này giúp nghề cá Việt Nam tiến gần hơn tới mô hình quản lý hiện đại, bền vững và phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế. Mở rộng cơ hội cho hải sản Việt Nam trên thị trường toàn cầu.
5. Trái tim của nghề cá 5.0 & Giải pháp từ Seacom
Trong hệ sinh thái công nghệ của nghề cá 5.0, thiết bị liên lạc vệ tinh đóng vai trò trung tâm. Giúp ngư dân giữ vững kết nối VMS, gửi nhật ký điện tử và đảm bảo an toàn thông tin dù hoạt động ở bất kỳ vùng biển nào. Đây cũng là “hàng rào pháp lý” quan trọng giúp ngư dân tránh vi phạm IUU khi tàu hoạt động xa bờ hoặc trong điều kiện thời tiết xấu.
Nắm bắt nhu cầu đó, hệ sinh thái thiết bị hàng hải của SEACOM mang đến giải pháp toàn diện cho ngư dân và chủ tàu hoạt động xa bờ.
- Seacom S: Thiết bị liên lạc vệ tinh chuyên dụng cho tàu cá xa bờ. Cho phép truyền dữ liệu vị trí, hành trình và thông tin e-logbook theo thời gian thực. Giúp ngư dân luôn kết nối an toàn.
- Seacom S2: Thiết bị liên lạc vệ tinh tích hợp VMS tập trung theo dõi tàu cá 24/7. Hệ thống ghi nhận vị trí, tốc độ, hướng đi và trạng thái hoạt động của tàu. Gọi thoại, gửi tin nhắn và data truyền báo cáo trực tiếp về trung tâm giám sát. Đồng thời tạo dữ liệu minh bạch phục vụ truy xuất nguồn gốc thủy sản.
Với ưu thế dễ lắp đặt, chi phí tối ưu và độ bền cao trong môi trường biển. Seacom S2 được xem là công cụ thiết yếu cho mọi tàu cá và tàu dịch vụ đang hướng đến mô hình vận hành số hóa, an toàn và hiệu quả.
📞 Nếu bạn cần tư vấn giải pháp, thiết bị liên lạc vệ tinh hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ chi tiết.
>>> Xem thêm:
Seacom S series, giải pháp liên lạc vệ tinh toàn diện
Seacom S1& S2 giải pháp liên lạc tích hợp giám sát hành trình
—————————–
CÔNG TY TNHH THÔNG TIN HÀNG HẢI SEACOM
Địa chỉ: Detech Tower Số 8, Tôn Thất Thuyết, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Hotline: 0888454222
Email: seacomcontact@gmail.com
Facebook: Công ty TNHH Thông tin Hàng hải Seacom
Tik Tok: Seacom Communication
Zalo: SEACOM


