Nhật ký khai thác là yêu cầu bắt buộc khi xuất khẩu thủy sản vào EU. Nhưng nhiều tàu cá Việt Nam vẫn bị trả về dữ liệu do lỗi ghi chép và truyền tin. Những lỗi này không chỉ gây gián đoạn chuỗi cung ứng mà còn ảnh hưởng đến việc gỡ “thẻ vàng” IUU.

1. Ghi sai thông tin loài, mã FAO và sản lượng khai thác

Một trong những lỗi khiến dữ liệu nhật ký điện tử bị EU từ chối nhiều nhất là khai báo sai mã FAO – mã định danh loài thủy sản theo tiêu chuẩn quốc tế. Rất nhiều tàu cá vẫn nhầm lẫn giữa các nhóm cá tương tự như cá ngừ vằn (KAW), cá ngừ mắt to (BET) hay cá ngừ vây vàng (YFT). Chỉ cần sai 1 chữ cái trong mã FAO, hệ thống sẽ tự động gắn cờ dữ liệu không hợp lệ.

Ngoài mã FAO, sản lượng khai báo cũng là vấn đề lớn. Một số tàu khai báo theo “ước tính cảm tính”. Không dựa trên trọng lượng thực tế dẫn đến chênh lệch lớn khi đối chiếu với khâu bốc dỡ tại cảng. EU coi đây là hành vi thiếu minh bạch trong truy xuất nguồn gốc và lập tức từ chối dữ liệu nhật ký khai thác. Thêm vào đó, nhiều ngư dân chưa nắm rõ quy tắc ghi chép về dạng sản phẩm. Mỗi dạng tương ứng với tỉ lệ quy đổi khác nhau. Chỉ cần chọn sai dạng sản phẩm, hệ thống sẽ đánh giá dữ liệu không khớ với tiêu chuẩn kiểm định của EU.

Để tránh lỗi này, thuyền trưởng cần được hướng dẫn nhận diện loài. Phân biệt mã FAO và cập nhật các quy định mới nhất về truy xuất nguồn gốc. Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực gỡ thẻ vàng IUU. Độ chính xác của thông tin nhật ký là yếu tố quyết định.

2. Nhập thiếu tọa độ, thời gian đánh bắt hoặc mất nhật ký theo từng mẻ lưới

EU đặc biệt nghiêm ngặt với dữ liệu vị trí và thời gian đánh bắt. Tuy nhiên nhiều tàu cá Việt Nam lại thiếu chính xác ở hai thông tin này.

Lỗi phổ biến nhất là không ghi tọa độ theo từng mẻ lưới mà chỉ báo vị trí đầu – cuối chuyến biển. Một số tàu chỉ ghi thời gian theo ngày, không có mốc giờ. Khiến hệ thống không thể xác định thời điểm khai thác. Đây là lý do lớn khiến dữ liệu bị đánh lỗi thiếu chi tiết .

Ngoài ra, việc quên lưu nhật ký ngay tại thời điểm thả lưới cũng dẫn đến sai lệch. Khi quay vào bờ mới ghi lại bằng trí nhớ, tọa độ thường không còn chính xác. Với EU, chênh lệch vài hải lý cũng đủ xác định dữ liệu không hợp lệ.

Tình trạng mất tín hiệu GPS. Đặc biệt ở vùng biển xa, cũng khiến hệ thống không thể tự động ghi lại vị trí. Khi dữ liệu bị thiếu hoặc rỗng. EU tự động từ chối do nghi ngờ nguy cơ khai thác bất hợp pháp.

Để giảm lỗi này, tàu cá cần thiết bị hỗ trợ ghi tọa độ theo thời gian thực. Hoạt động ổn định ngay cả khi sóng yếu. Điều quan trọng nhất là thuyền trưởng phải lưu nhật ký ngay lập tức sau mỗi mẻ lưới, thay vì ghi dồn cuối chuyến.

3. Truyền dữ liệu chậm, lỗi mạng hoặc không gửi đúng thời hạn EU yêu cầu

Ngoài độ chính xác, tính kịp thời là tiêu chí quan trọng khi EU đánh giá dữ liệu khai thác. Theo quy định, nhật ký điện tử phải được gửi trong vòng 24 giờ sau khi kết thúc mẻ khai thác, hoặc ngay khi cập cảng. Nhưng nhiều tàu cá lại gửi chậm 2–3 ngày hoặc thậm chí nhiều tuần, khiến hệ thống tự động từ chối.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ hạ tầng truyền tải tín hiệu chưa ổn định, quy trình nhập liệu thủ công. Công nghệ đồng bộ chưa hoàn thiện hoặc thiếu sự phân công trách nhiệm trong quá trình vận hành. Việc kéo dài thời gian gửi báo cáo không chỉ làm giảm tính liền mạch của hệ thống mà còn tạo ra áp lực đáng kể lên cơ quan chuyên trách trong khâu đối chiếu và xác minh. Nhiều thuyền trưởng nghĩ rằng chỉ cần gửi khi về gần bờ, nhưng theo EU, dữ liệu trễ làm mất tính liền mạch, có nguy cơ bị chỉnh sửa.

Trong bối cảnh hiện tại, tăng cường năng lực truyền dữ liệu, chuẩn hóa quy trình và hỗ trợ các tàu cá cải thiện hạ tầng báo cáo được xem là giải pháp quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu của EU và tiến tới gỡ thẻ vàng IUU.

4. Dữ liệu hành trình VMS không khớp với dữ liệu nhật ký khai thác

Một trong những lý do quan trọng khiến EU từ chối dữ liệu từ Việt Nam là sự không khớp giữa VMS và nhật ký khai thác. VMS ghi lại hành trình, tốc độ và vị trí, nhật ký khai thác ghi thông tin khai thác. Khi hai bộ dữ liệu không trùng khớp, EU coi đây là dấu hiệu tiềm ẩn của khai thác IUU.

Lỗi phổ biến nhất là khoảng thời gian tàu dừng đánh bắt (tốc độ thấp) nhưng nhật ký lại không ghi mẻ lưới nào. Ngược lại, có trường hợp nhật ký khai thác ghi có hoạt động khai thác nhưng VMS lại thể hiện tàu đang chạy tốc độ cao, không phù hợp để thả hoặc kéo lưới.

Một lỗi khác là VMS bị mất tín hiệu quá lâu (vài giờ đến vài ngày). Khiến hành trình bị đứt đoạn. EU xem đây là lỗ hổng nghiêm trọng vì không thể xác định vị trí tàu trong thời gian đó. Nguyên nhân thường đến từ thiết bị VMS lỗi, anten hỏng hoặc mất sóng khi đi vào vùng nhiễu từ.

Giải pháp căn bản là đảm bảo thiết bị VMS hoạt động liên tục 24/7. Có khả năng truyền tín hiệu ổn định ở vùng xa bờ. Khi VMS và nhật ký khai thác đồng bộ, hệ thống EU sẽ đánh giá dữ liệu tin cậy hơn rất nhiều.

5. Giải pháp mới: Giảm lỗi, truyền tín hiệu 24/7, hỗ trợ gỡ thẻ vàng IUU

Trong quá trình nâng cao năng lực quản lý khai thác và đáp ứng các yêu cầu về chống khai thác IUU. Việc đảm bảo hệ thống VMS và nhật ký điện tử hoạt động liên tục phụ thuộc lớn vào chất lượng thiết bị truyền dữ liệu. Đặc biệt tại các ngư trường xa bờ – nơi tín hiệu thông thường dễ bị gián đoạn.

 Trên cơ sở đó, Seacom phát triển các giải pháp liên lạc vệ tinh nhằm hỗ trợ trực tiếp cho quá trình giám sát, báo cáo và chuẩn hóa dữ liệu trong hoạt động khai thác.

• Seacom S: Thiết bị liên lạc vệ tinh chuyên dụng cho tàu cá xa bờ. Cho phép truyền dữ liệu vị trí, hành trình và thông tin e-logbook theo thời gian thực. Giúp ngư dân luôn kết nối an toàn.
• Seacom S2: Thiết bị liên lạc vệ tinh tích hợp VMS tập trung theo dõi tàu cá 24/7. Hệ thống ghi nhận vị trí, tốc độ, hướng đi và trạng thái hoạt động của tàu. Gọi thoại, gửi tin nhắn và data truyền báo cáo trực tiếp về trung tâm giám sát. Đồng thời tạo dữ liệu minh bạch phục vụ truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Việc ứng dụng Seacom S và Seacom S2 giúp ngư dân tối ưu hóa quản lý tàu cá. Giảm rủi ro trong các chuyến ra khơi. Đồng thời, các dữ liệu thu thập được hỗ trợ cơ quan quản lý giám sát hiệu quả. Nâng cao minh bạch và chống khai thác IUU.

📞 Nếu bạn cần tư vấn giải pháp, thiết bị liên lạc vệ tinh hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ chi tiết.

>>> Xem thêm:

Seacom S series, giải pháp liên lạc vệ tinh toàn diện

Seacom S1& S2 giải pháp liên lạc tích hợp giám sát hành trình

—————————–

CÔNG TY TNHH THÔNG TIN HÀNG HẢI SEACOM
Địa chỉ: Detech Tower Số 8, Tôn Thất Thuyết, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Hotline: 0888454222
Email: seacomcontact@gmail.com
Facebook: Công ty TNHH Thông tin Hàng hải Seacom
Tik Tok: Seacom Communication
Zalo: SEACOM