GIA LAI VÀO CUỘC MẠNH MẼ GỠ “THẺ VÀNG” IUU

UBND tỉnh Gia Lai vừa yêu cầu các đơn vị, địa phương tập trung chống khai thác thủy sản bất hợp pháp (IUU). Chuẩn bị cho đợt làm việc với Đoàn Thanh tra Ủy ban châu Âu (EC) lần thứ 5. Là một trong những tỉnh có đội tàu cá lớn, Gia Lai coi đây là nhiệm vụ cấp bách và lâu dài. Các biện pháp được triển khai đồng bộ: giám sát hành trình VMS, xử lý nghiêm vi phạm. Tăng cường trách nhiệm chính quyền cơ sở và ứng dụng công nghệ mới. Mục tiêu là góp phần gỡ “thẻ vàng” EC, bảo vệ ngư dân và phát triển thủy sản bền vững.

1. Chống khai thác IUU – nhiệm vụ vừa cấp bách vừa lâu dài

Trong nhiều năm qua, Ủy ban châu Âu đã nhiều lần đưa ra khuyến nghị với Việt Nam về chống khai thác IUU. Từ năm 2017, thủy sản Việt Nam bị áp dụng “thẻ vàng”. Điều này đồng nghĩa hàng hóa xuất khẩu phải qua quy trình kiểm soát chặt chẽ, tốn thời gian và chi phí. Đây là bất lợi lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh.

Gia Lai – địa phương có đội tàu cá đông đảo – chịu áp lực nặng nề trong công tác quản lý. UBND tỉnh xác định: muốn gỡ “thẻ vàng”, phải quyết liệt từ cơ sở. Việc chống IUU không chỉ là trách nhiệm với quốc tế, mà còn là cách để bảo vệ lợi ích lâu dài của ngư dân. Nếu vi phạm kéo dài, nguy cơ bị áp dụng “thẻ đỏ” (cấm xuất khẩu) là rất lớn. Điều này sẽ khiến hàng chục nghìn lao động mất kế sinh nhai.

Vì vậy, UBND tỉnh yêu cầu toàn bộ hệ thống chính trị cùng vào cuộc. Các văn bản của Trung ương như Chỉ thị số 32-CT/TW, Nghị quyết số 52/NQ-CP, hay Nghị quyết số 04/2024/NQ-HĐTP phải được thực hiện nghiêm túc. Từng cấp, từng ngành phải coi đây là nhiệm vụ trọng tâm. Song hành cùng phát triển kinh tế – xã hội.

2. Phối hợp liên ngành để ngăn chặn vi phạm trên biển

Để chống khai thác IUU, Gia Lai triển khai biện pháp đồng bộ và giao trách nhiệm cụ thể cho từng lực lượng:

 

• Bộ đội Biên phòng, Quân sự tỉnh: chủ trì công tác trinh sát, theo dõi và kiểm soát vùng biển giáp ranh, ngăn chặn tàu cá vượt ranh giới.
• Công an tỉnh: điều tra, thu thập hồ sơ, xử lý vi phạm, đặc biệt là tình trạng tháo gỡ VMS hoặc tổ chức môi giới đưa ngư dân ra vùng biển nước ngoài.
• Sở Nông nghiệp và Môi trường: quản lý dữ liệu VMS, trực ban 24/24, kịp thời phát hiện tàu mất kết nối.
• Chính quyền địa phương: nắm danh sách tàu thuyền, ngư dân tại cơ sở, xử lý nếu để xảy ra tình trạng “tàu cá 3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép).

Cách làm này tạo ra chuỗi giám sát khép kín từ bờ ra biển. Khi các lực lượng phối hợp chặt chẽ, việc phát hiện và xử lý vi phạm trở nên nhanh chóng, minh bạch. Đây cũng là yêu cầu quan trọng của EC đối với Việt Nam. Chứng minh có hệ thống quản lý hiệu quả, ngăn ngừa vi phạm IUU ngay từ đầu.

3. Giám sát đội tàu cá bằng hệ thống VMS 24/24

Một giải pháp trọng tâm trong chống IUU tại Gia Lai là giám sát hành trình tàu cá qua hệ thống VMS. Quy định rất rõ ràng: 100% tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên đều phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình. Phải duy trì kết nối liên tục trong suốt quá trình ra khơi.

Với hệ thống này, cơ quan quản lý có thể:

• Theo dõi vị trí, tốc độ và hành trình của từng tàu.
• Phát hiện ngay nếu tàu vượt ranh giới hoặc có dấu hiệu vi phạm.
• Xử lý kịp thời các trường hợp mất kết nối hoặc cố tình tắt thiết bị.
• Lưu trữ dữ liệu làm cơ sở báo cáo cho Bộ Nông nghiệp và EC.

Điểm mạnh của VMS là giúp minh bạch hóa hoạt động khai thác. Trước đây, quản lý chủ yếu dựa trên báo cáo ngư dân, dễ bị sai lệch. Nay với công nghệ, hành trình của tàu được ghi nhận tự động, khách quan và chính xác.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai còn tổ chức trực ban 24/24 để theo dõi tín hiệu từ hệ thống VMS. Bất kỳ trường hợp bất thường nào cũng được xử lý ngay lập tức. Nhờ đó, hiệu quả quản lý đội tàu cá đã nâng lên rõ rệt, giảm thiểu vi phạm IUU.

4. Vai trò và trách nhiệm của chính quyền cơ sở

Gia Lai nhấn mạnh: chính quyền cấp xã, phường ven biển là tuyến phòng thủ đầu tiên. Chủ tịch UBND xã, phường phải chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để phát sinh “tàu cá 3 không”. Những tàu này không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép.

Cấp cơ sở phải quản lý đến từng hộ dân, từng tàu thuyền. Khi một con tàu vi phạm, không chỉ thuyền trưởng bị xử lý. Mà cả chính quyền địa phương cũng phải chịu trách nhiệm liên đới. Điều này tạo áp lực để chính quyền cơ sở không buông lỏng quản lý.

Ngoài ra, các xã, phường còn có nhiệm vụ tuyên truyền cho ngư dân. Nhiều ngư dân chưa ý thức rõ hậu quả của việc vi phạm IUU. Họ chỉ nghĩ đến lợi ích ngắn hạn từ việc khai thác vùng biển nước ngoài. Nhưng chính quyền phải giải thích: nếu cả cộng đồng vi phạm, nguy cơ mất thị trường châu Âu sẽ khiến tất cả ngư dân thiệt hại nặng nề.

Việc kết hợp tuyên truyền, giám sát và xử lý vi phạm ngay tại cơ sở sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro. Đồng thời nâng cao nhận thức của người dân.

5. VMS – giải pháp trọng tâm và hướng mở cho tương lai

Hệ thống giám sát hành trình tàu cá (VMS) hiện được coi là “chìa khóa” quan trọng trong nỗ lực chống khai thác IUU. Thiết bị này cho phép theo dõi vị trí tàu cá 24/24. Giúp cơ quan quản lý kiểm soát hành trình, kịp thời ngăn chặn vi phạm vùng biển nước ngoài. Với ngư dân, việc lắp đặt VMS không chỉ là yêu cầu pháp luật mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch. Khẳng định uy tín của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, thực tế sản xuất trên biển cho thấy ngư dân không chỉ cần giám sát hành trình. Mà còn rất cần một kênh liên lạc ổn định ở vùng khơi xa, nơi sóng di động hầu như không phủ sóng. Từ nhu cầu này, các giải pháp VMS thế hệ mới đang được nghiên cứu theo hướng tích hợp thêm liên lạc vệ tinh. Vừa phục vụ quản lý chống IUU, vừa bảo đảm an toàn thông tin. Hỗ trợ ngư dân ứng phó khi có tình huống khẩn cấp.

Hiện nay, Seacom là đơn vị uy tín cung cấp dịch vụ VMS và giải pháp liên lạc vệ tinh cho tàu cá. Đặc biệt, Seacom đang phát triển dòng VMS thế hệ mới tích hợp liên lạc vệ tinh với nhiều ưu điểm nổi bật:

• Giám sát hành trình 24/24, ngăn ngừa vi phạm IUU.
• Kết nối ổn định giữa tàu và đất liền, kể cả ở xa bờ.
• Lưu trữ nhật ký điện tử, nâng cao uy tín cho thủy sản Việt Nam khi xuất khẩu.

Giải pháp này được kỳ vọng sẽ trở thành bước đột phá, mở ra tương lai hiện đại và bền vững hơn cho ngành thủy sản Việt Nam.

📞 Nếu bạn cần tư vấn giải pháp, thiết bị liên lạc vệ tinh kết hợp VMS hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ chi tiết.

>>> Xem thêm:

VMS tấm hộ chiếu trên biển

Seacom S giải pháp liên lạc vệ tinh toàn diện

Chống IUU “chìa khoá” khơi thông thuỷ sản Việt Nam

—————————–

CÔNG TY TNHH THÔNG TIN HÀNG HẢI SEACOM
Địa chỉ: Detech Tower Số 8, Tôn Thất Thuyết, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Hotline: 0888454222
Email: seacomcontact@gmail.com
Facebook: Công ty TNHH Thông tin Hàng hải Seacom
Tik Tok: Seacom Communication
Zalo: SEACOM