CÀ MAU NỖ LỰC GỠ “THẺ VÀNG” IUU: SIẾT CHẶT QUẢN LÝ TÀU CÁ

Cà Mau đang thực hiện đợt cao điểm chống khai thác thủy sản bất hợp pháp (IUU) với nhiều giải pháp quyết liệt: số hóa dữ liệu tàu cá, kiểm soát hành trình qua VMS, tăng cường kiểm tra cảng cá và áp dụng công nghệ vệ tinh. Đây là nỗ lực quan trọng nhằm minh bạch hoạt động khai thác. Bảo vệ nguồn lợi biển và đáp ứng khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC).

1. Toàn cảnh nghề cá Việt Nam trước sức ép “thẻ vàng” IUU

Ngành thủy sản Việt Nam hiện có hơn 91.700 tàu cá, trong đó riêng Cà Mau chiếm gần 10.000 tàu. Giữ vai trò then chốt trong nguồn cung hải sản. Tuy nhiên, tình trạng vi phạm IUU vẫn là thách thức lớn. Từ năm 2017 đến nay, Ủy ban châu Âu (EC) đã áp dụng “thẻ vàng” đối với hải sản khai thác của Việt Nam. Điều này kéo theo sự sụt giảm đáng kể về kim ngạch xuất khẩu. Trước khi bị cảnh báo, thủy sản Việt Nam xuất sang EU đạt khoảng 480–500 triệu USD/năm.

Riêng Cà Mau, với sản lượng khai thác trên 200.000 tấn/năm. Nhiều tàu cá vẫn bị phát hiện vượt ranh giới hoặc mất kết nối VMS. Theo Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU, trong năm 2024 cả nước có hơn 120 vụ tàu cá bị nước ngoài bắt giữ. Trong đó một phần đáng kể xuất phát từ vùng biển phía Nam, bao gồm Cà Mau. Những con số này khiến công tác khắc phục trở thành nhiệm vụ cấp bách.

Ngày 15/9 tới đây, đoàn EC dự kiến kiểm tra tại Việt Nam. Đây là thời điểm quan trọng để chứng minh nỗ lực của các địa phương trọng điểm. Nếu không cải thiện, nguy cơ nâng từ thẻ vàng lên thẻ đỏ là có thật. Đồng nghĩa với việc hải sản khai thác sẽ bị cấm hoàn toàn xuất khẩu vào EU. Đây là thị trường vốn chiếm 12–15% tổng kim ngạch thủy sản Việt Nam.

2. Triển khai kế hoạch chống IUU cao điểm tại Cà Mau

UBND tỉnh Cà Mau đã ban hành kế hoạch 049/KH-UBND với mục tiêu xử lý triệt để các nhóm tàu cá nguy cơ cao. Thời gian thực hiện từ 14/8 đến 15/9, tập trung vào những giải pháp cụ thể:

• Số hóa 100% dữ liệu tàu cá nguy cơ cao: tàu hết hạn giấy phép, hết hạn đăng kiểm, mất kết nối VMS hoặc chưa làm thủ tục sang tên.
• Ký cam kết không vi phạm IUU: tất cả chủ tàu, thuyền trưởng đều phải ký và hồ sơ được lưu trữ điện tử, dễ dàng truy xuất.
• Đào tạo cán bộ: hàng trăm cán bộ cấp xã, tỉnh được tập huấn về sử dụng phần mềm số hóa. Cập nhật dữ liệu VMS, và quản lý hồ sơ điện tử.

Cà Mau cũng đặt mục tiêu hoàn thành cập nhật 100% thông tin định danh chủ tàu vào cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. Đây là nền tảng quan trọng để đồng bộ hóa dữ liệu. Giúp cơ quan trung ương dễ dàng quản lý và báo cáo với EC.

3. Giám sát chặt chẽ và xử lý vi phạm nghiêm minh tại Cà Mau

Một trong những trọng tâm lớn là tăng cường giám sát hoạt động tàu cá qua VMS. Theo Văn phòng IUU tỉnh, trong năm 2024 có khoảng 650 trường hợp tàu cá bị mất kết nối VMS nhiều giờ. Chiếm gần 6,5% số tàu đã lắp thiết bị. Đáng chú ý, nhiều trường hợp cố tình tháo hoặc chuyển thiết bị sang tàu khác để tránh bị giám sát.

Các biện pháp xử lý được triển khai đồng bộ:

• Phạt hành chính đến 500 triệu đồng theo Nghị định 42/2019/NĐ-CP.
• Tước giấy phép khai thác 6–12 tháng với tàu tái phạm.
• Xử lý hình sự nếu có hành vi tổ chức tháo gỡ, vận chuyển trái phép thiết bị VMS.
  

  

Ngoài ra, Cà Mau tăng cường kiểm soát tại các cảng cá. Hiện tỉnh có 3 cảng cá chính (Sông Đốc, Năm Căn, Hòn Khoai) và 19 bến cá tư nhân. Lực lượng chức năng yêu cầu giám sát 100% sản lượng thủy sản bốc dỡ. Đối chiếu với nhật ký khai thác. Đây là một trong những khuyến nghị quan trọng của EC nhằm bảo đảm tính minh bạch chuỗi cung ứng.

Việc xử lý vi phạm không chỉ dừng lại ở phát hiện tại chỗ, mà còn dựa vào dữ liệu lưu trữ từ VMS. Điều này cho phép chứng minh hành vi vi phạm, nâng cao hiệu quả răn đe.

4. Minh bạch khai thác thủy sản từ số hóa và giám sát hành trình

Cà Mau xác định việc số hóa dữ liệu tàu cá và khai thác là chìa khóa để minh bạch hoạt động nghề cá. Đến giữa tháng 8/2025, tỉnh đã cập nhật định danh cho hơn 9.300 chủ tàu. Đạt 95%, mục tiêu đến giữa tháng 9 là hoàn thành 100%.

Hệ thống VMS kết nối với Trung tâm giám sát nghề cá, cho phép theo dõi liên tục vị trí, tốc độ, và hướng di chuyển của tàu. Tất cả tàu từ 15m chiều dài trở lên đều bắt buộc lắp VMS. Điểm đặc biệt là dữ liệu VMS hiện được truyền qua công nghệ vệ tinh. Giúp khắc phục hạn chế sóng di động ven bờ.

Nhờ tích hợp công nghệ vệ tinh, tàu cá dù hoạt động ở vùng khơi xa hàng trăm hải lý vẫn gửi tín hiệu ổn định về đất liền. Điều này không chỉ giúp cơ quan quản lý dễ dàng giám sát. Mà còn bảo đảm an toàn cho ngư dân khi có tình huống khẩn cấp. Thực tiễn tại các quốc gia như Thái Lan, Indonesia cho thấy, sau khi áp dụng công nghệ vệ tinh đồng bộ. Tỷ lệ tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài giảm tới 40% chỉ trong 2 năm.

Đối với Việt Nam, đây là bằng chứng quan trọng để thuyết phục EC rằng chúng ta đủ năng lực giám sát nghề cá theo chuẩn quốc tế. Qua đó tiến tới gỡ thẻ vàng.

5. Công nghệ mới và giải pháp từ Seacom

Trước bối cảnh căng thẳng khi nguy cơ “thẻ vàng” IUU từ EC vẫn còn hiện hữu. Song song với nỗ lực quản lý của cơ quan nhà nước việc áp dụng công nghệ hiện đại trong quản lý nghề cá trở thành yếu tố quyết định. Seacom tự hào cung cấp bộ sản phẩm liên lạc vệ tinh tích hợp giám sát hành trình (VMS) – một giải pháp 2 trong 1, giúp ngư dân vừa duy trì liên lạc an toàn ngoài khơi, vừa tuân thủ quy định giám sát của cơ quan quản lý.

Thiết bị này không chỉ đáp ứng quy định bắt buộc về giám sát hành trình, mà còn mang lại nhiều lợi ích vượt trội:

• Kết nối toàn cầu qua vệ tinh: đảm bảo duy trì dữ liệu hành trình ngay cả khi tàu ở vùng khơi xa, không phụ thuộc sóng di động.
• Theo dõi chính xác và minh bạch:dữ liệu hành trình được truyền trực tiếp về Trung tâm giám sát, tránh nguy cơ giả mạo.
• Đáp ứng chuẩn EC: dữ liệu được lưu trữ và quản lý minh bạch, tạo niềm tin cho thị trường nhập khẩu châu Âu.

Với những ưu điểm đó, công nghệ vệ tinh tích hợp VMS từ Seacom đang trở thành xu hướng tất yếu. Giúp nghề cá Việt Nam phát triển bền vững và từng bước gỡ bỏ cảnh báo thẻ vàng từ EC.

📞 Nếu bạn cần tư vấn giải pháp, thiết bị liên lạc vệ tinh kết hợp VMS hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ chi tiết.

>>> Xem thêm:

VMS tấm hộ chiếu trên biển

Seacom S giải pháp liên lạc vệ tinh toàn diện

Chống IUU “chìa khoá” khơi thông thuỷ sản Việt Nam

—————————–

CÔNG TY TNHH THÔNG TIN HÀNG HẢI SEACOM
Địa chỉ: Detech Tower Số 8, Tôn Thất Thuyết, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Hotline: 0888454222
Email: seacomcontact@gmail.com
Facebook: Công ty TNHH Thông tin Hàng hải Seacom
Tik Tok: Seacom Communication
Zalo: SEACOM