MỖI TÀU CÁ CHỈ LẮP 1 THIẾT BỊ VMS: SIẾT QUẢN LÝ, MINH BẠCH KHAI THÁC

Quy định mỗi tàu cá chỉ trang bị một thiết bị giám sát hành trình VMS đang được thống nhất trong quá trình hướng dẫn thi hành Luật sửa đổi lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, có hiệu lực từ 1/1/2026. Giải pháp này nhằm khắc phục tình trạng lắp nhiều thiết bị gây gian lận dữ liệu. Nâng cao hiệu quả giám sát khai thác thủy sản. Bảo vệ quyền lợi ngư dân và góp phần thực hiện mục tiêu phát triển thủy sản bền vững.

1. Bối cảnh pháp lý đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý thiết bị VMS tàu cá

Sáng 29/12/2025, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo và cho ý kiến đối với các nghị định hướng dẫn thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Việc sửa đổi nhiều luật trong cùng một đạo luật đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác xây dựng nghị định hướng dẫn nhằm bảo đảm tính thống nhất. Đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh các nghị định hướng dẫn phải tuân thủ hai nguyên tắc quan trọng. Chỉ quy định trong phạm vi đã được luật cho phép và đã được đánh giá tác động. Đồng thời thực hiện nhất quán chủ trương phân cấp, phân quyền, gắn với khả năng thực thi về pháp lý, kỹ thuật, nhân lực và cơ sở vật chất tại địa phương. Quá trình sửa đổi tập trung tháo gỡ điểm nghẽn. Cắt giảm thủ tục hành chính và phân định rõ trách nhiệm giữa các cấp quản lý.

Trong tổng thể các nội dung được thảo luận, lĩnh vực thủy sản – đặc biệt là quản lý hoạt động khai thác trên biển – nhận được sự quan tâm lớn. Thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS) được xác định là công cụ kỹ thuật quan trọng. Liên quan trực tiếp đến minh bạch hóa hoạt động khai thác. Chống gian lận và thực hiện các cam kết quốc tế về chống khai thác hải sản bất hợp pháp. Không báo cáo và không theo quy định (IUU).

2. Thực trạng lắp nhiều thiết bị VMS và những rủi ro trong giám sát khai thác

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thực tế hiện nay cho thấy không ít tàu cá lắp đặt từ 2 đến 5 thiết bị VMS cùng lúc. Tình trạng này xuất phát từ mong muốn dự phòng mất kết nối. Hoặc do các nhà cung cấp dịch vụ khác nhau triển khai thiết bị riêng lẻ. Tuy nhiên, việc lắp nhiều thiết bị đã tạo ra những kẽ hở lớn trong công tác giám sát.

Khi có nhiều thiết bị hoạt động độc lập, dữ liệu hành trình có thể bị phân mảnh, không thống nhất. Một số trường hợp lợi dụng việc này để thực hiện các hành vi gian lận như tắt thiết bị. Tháo thiết bị hoặc chuyển thiết bị sang tàu khác nhằm che giấu hoạt động khai thác trái phép. Điều này gây khó khăn cho cơ quan quản lý trong việc xác minh dữ liệu. Đồng thời làm giảm hiệu quả của hệ thống giám sát hành trình.

Bên cạnh đó, việc lắp nhiều thiết bị còn làm gia tăng chi phí đầu tư và vận hành cho ngư dân. Trong khi hiệu quả quản lý không được cải thiện tương xứng. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cần có quy định rõ ràng. Thống nhất về số lượng và cách thức quản lý thiết bị VMS trên mỗi tàu cá. Nhằm vừa bảo đảm giám sát chặt chẽ, vừa phù hợp với điều kiện thực tế khai thác trên biển.

3. Hai phương án quản lý thiết bị VMS và lựa chọn tối ưu

Trước thực trạng nêu trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề xuất hai phương án lắp đặt và quản lý thiết bị VMS. Phương án thứ nhất không giới hạn số lượng thiết bị VMS trên mỗi tàu cá. Nhằm giảm rủi ro mất kết nối và bảo đảm dữ liệu hành trình liên tục. Phương án này cũng nhằm tránh thiệt hại kinh tế cho ngư dân khi phải quay về bờ để thay thế thiết bị gặp sự cố.

Tuy nhiên, phương án không giới hạn số lượng thiết bị tiềm ẩn nhiều rủi ro trong quản lý. Việc cho phép lắp nhiều thiết bị có thể bị lạm dụng, làm giảm tính minh bạch của dữ liệu. Không khắc phục được triệt để tình trạng gian lận trong khai thác thủy sản.

Phương án thứ hai, được nhiều chuyên gia và cơ quan quản lý đánh giá cao. Quy định mỗi tàu cá chỉ lắp một thiết bị VMS chính. Trung tướng Lê Quang Đạo, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, cho rằng đây là phương án cần ưu tiên nhằm bảo đảm tính minh bạch. Hạn chế gian lận và duy trì dữ liệu hành trình liên tục. Việc thống nhất một thiết bị chính giúp cơ quan chức năng dễ dàng kiểm soát. Truy xuất và đối chiếu dữ liệu khi cần thiết.

4. Quan điểm chỉ đạo: Một thiết bị VMS chính, một thiết bị dự phòng có kiểm soát

Cho ý kiến kết luận về vấn đề này, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh nguyên tắc mỗi tàu cá chỉ được trang bị một thiết bị VMS chính để giám sát hành trình. Đây là thiết bị duy nhất được sử dụng để truyền dữ liệu chính thức phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Trường hợp cần thiết bị thứ hai, thiết bị này chỉ mang tính chất dự phòng. Được lắp cố định, niêm phong và không cho phép chủ tàu hoặc doanh nghiệp can thiệp trong quá trình vận hành. Thiết bị dự phòng sẽ ghi nhận đầy đủ dữ liệu hành trình. Hoạt động như một “hộp đen” trên biển, phục vụ việc đối soát khi xảy ra sự cố hoặc có dấu hiệu vi phạm.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu xây dựng chế tài quản lý rõ ràng. Quy định cụ thể trách nhiệm của các bên liên quan để tránh việc lạm dụng thiết bị dự phòng. Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật tối ưu. Bảo đảm hệ thống VMS hoạt động liên tục, chính xác, dễ kiểm soát. Phù hợp với điều kiện khai thác thực tế của ngư dân.

5. Giải pháp liên lạc vệ tinh tích hợp giám sát hành trình trong triển khai VMS

Việc thống nhất mỗi tàu cá chỉ sử dụng một thiết bị VMS chính đặt ra yêu cầu cao đối với chất lượng công nghệ và khả năng duy trì kết nối trên biển. Trong bối cảnh đó, các giải pháp liên lạc vệ tinh tích hợp giám sát hành trình ngày càng đóng vai trò quan trọng. Giúp vừa đáp ứng yêu cầu quản lý. Vừa bảo đảm an toàn thông tin cho ngư dân.

Các sản phẩm liên lạc vệ tinh SEACOM được phát triển theo định hướng hỗ trợ tàu cá hoạt động ổn định ở vùng biển xa. Duy trì kết nối liên tục với đất liền. Đặc biệt, giải pháp liên lạc vệ tinh tích hợp giám sát hành trình SEACOM S2 cho phép kết hợp chức năng truyền dữ liệu hành trình VMS với liên lạc vệ tinh trong cùng một hệ thống. Phù hợp với nguyên tắc mỗi tàu chỉ có một thiết bị VMS chính.

Việc tích hợp này giúp dữ liệu hành trình được ghi nhận thống nhất, hạn chế rủi ro gián đoạn. Đồng thời hỗ trợ công tác giám sát của cơ quan quản lý theo đúng định hướng chỉ đạo. Nâng cao hiệu quả giám sát khai thác thủy sản. Hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế thủy sản bền vững.

📞 Nếu bạn cần tư vấn giải pháp, thiết bị liên lạc vệ tinh hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ chi tiết.

>>> Xem thêm:

Thủ tướng chỉ đạo gỡ thẻ vàng IUU trong năm 2025

Seacom S series, giải pháp liên lạc vệ tinh toàn diện

Seacom S1& S2 giải pháp liên lạc tích hợp giám sát hành trình

Vì sao mỗi tàu cá cần có VMS ?

—————————–

CÔNG TY TNHH THÔNG TIN HÀNG HẢI SEACOM
Địa chỉ: Detech Tower Số 8, Tôn Thất Thuyết, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Hotline: 0888454222
Email: seacomcontact@gmail.com
Facebook: Công ty TNHH Thông tin Hàng hải Seacom
Tik Tok: Seacom Communication
Zalo: SEACOM