SỬ DỤNG TOÀN BỘ CÔNG CỤ CHỐNG KHAI THÁC IUU: VIỆT NAM TĂNG TỐC GỠ THẺ VÀNG EC

Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ, ngành, địa phương sử dụng toàn bộ công cụ pháp lý, công nghệ và quản lý để chấm dứt khai thác hải sản bất hợp pháp. Với tiến độ gấp rút trước đợt làm việc của EC, Việt Nam đang bước vào giai đoạn hành động quyết liệt. Không hình thức, không né tránh trách nhiệm.

1. Chống khai thác IUU: Không còn là cam kết, mà là mệnh lệnh hành động

Phiên họp lần thứ 26 của Ban Chỉ đạo quốc gia chống khai thác hải sản bất hợp pháp không báo cáo và không theo quy định (IUU) diễn ra trong bối cảnh đặc biệt quan trọng. Sau hơn 8 năm chịu “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC). Việt Nam đang đứng trước thời điểm mang tính quyết định cho nỗ lực gỡ bỏ cảnh báo này. Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: chống khai thác IUU không còn là khẩu hiệu hay cam kết trên giấy. Mà là mệnh lệnh hành động của toàn bộ hệ thống chính trị.

Theo báo cáo tại cuộc họp, các bộ, ngành và địa phương đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Toàn bộ 79.231 tàu cá trên cả nước đã được đăng ký và cập nhật đầy đủ trên hệ thống Vnfishbase, đạt tỷ lệ 100%. Hoạt động truy xuất nguồn gốc thủy sản tiếp tục được triển khai. Đồng bộ với cả sản phẩm khai thác trong nước và thủy sản nhập khẩu. Đáng chú ý, trong tuần báo cáo không phát sinh trường hợp tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ.

Tuy nhiên, Thủ tướng thẳng thắn chỉ rõ: kết quả đạt được chưa đồng đều, nhiều nhiệm vụ vẫn chậm tiến độ, chưa đáp ứng yêu cầu của EC. Một số địa phương còn biểu hiện hình thức, đùn đẩy trách nhiệm, thiếu quyết liệt trong xử lý vi phạm. 

2. Trách nhiệm cá nhân được “cá thể hóa”: Không hoàn thành sẽ bị xử lý nghiêm

Một trong những điểm nhấn mạnh mẽ nhất tại phiên họp là yêu cầu cá thể hóa trách nhiệm người đứng đầu. Thủ tướng yêu cầu các Bộ trưởng, Trưởng ngành, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố ven biển phải nghiêm túc kiểm điểm. Nếu không hoàn thành nhiệm vụ được giao trong quản lý đội tàu và ngư dân. Việc đánh giá cán bộ sẽ thực hiện theo Quy định 366-QĐ/TW của Bộ Chính trị. Gắn trực tiếp kết quả chống IUU với xếp loại, khen thưởng và kỷ luật.

Thanh tra Chính phủ được giao vào cuộc rà soát. Làm rõ nguyên nhân tại các địa phương chậm trễ, thiếu quyết liệt. Không chỉ dừng ở kiểm điểm hành chính. Các trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định. Đây được xem là bước đi cần thiết nhằm chấm dứt tình trạng “trên nóng dưới lạnh” trong công tác chống khai thác IUU thời gian qua.

Song song đó, Bộ Ngoại giao được yêu cầu khẩn trương làm việc với các quốc gia liên quan để đối chiếu. Thống nhất thông tin về tàu cá và ngư dân Việt Nam bị bắt giữ. Việc cung cấp danh sách đầy đủ, rõ tình trạng xử lý và trao trả sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan trong nước truy trách nhiệm các đường dây môi giới. Tổ chức đưa tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Một trong những nội dung EC đặc biệt quan tâm.

3. Xử lý nghiêm doanh nghiệp và đường dây vi phạm trong chuỗi cung ứng

Chống khai thác IUU không chỉ dừng ở ngoài khơi. Mà còn nằm sâu trong chuỗi cung ứng thủy sản từ khai thác, thu mua đến xuất khẩu. Tại cuộc họp, Thủ tướng đặc biệt lưu ý đến các vụ việc gian lận hồ sơ. Hợp thức hóa nguồn gốc thủy sản. Điển hình là vụ Công an tỉnh Khánh Hòa đã khởi tố liên quan đến việc cấp giấy xác nhận (SC) và chứng nhận (CC) nguồn gốc cho các lô hàng cá kiếm vi phạm của một số doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường châu Âu giai đoạn 2021–2022.

Thủ tướng yêu cầu các địa phương khác tiếp tục xử lý dứt điểm các tổ chức, cá nhân liên quan, làm rõ trách nhiệm từng khâu trong quy trình xác nhận nguồn gốc. Doanh nghiệp nào nhập khẩu, thu mua hoặc xuất khẩu các lô hàng thủy sản có dấu hiệu vi phạm khai thác IUU đều phải bị xử lý nghiêm. Không có vùng cấm. Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cũng được yêu cầu vào cuộc. Nâng cao trách nhiệm giám sát hội viên.

Bộ Công an được giao nhiệm vụ đẩy nhanh điều tra các đường dây môi giới. Tổ chức đưa tàu cá và ngư dân khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài, cũng như các hành vi gian lận trong chuỗi cung ứng. Đây là bước đi quan trọng nhằm chứng minh với EC rằng Việt Nam không bao che, không dung túng cho vi phạm. Sẵn sàng xử lý đến cùng để làm trong sạch ngành thủy sản.

4. Quản lý đội tàu, VMS và vùng biển: Công cụ đã có, phải dùng đến nơi đến chốn

Một yêu cầu xuyên suốt được Thủ tướng nhấn mạnh là: các công cụ quản lý đã có trong tay. Nếu không làm được thì trách nhiệm thuộc về người quản lý. Từ khung pháp lý, hệ thống giám sát hành trình (VMS), tuần tra kiểm soát trên biển đến kiểm soát tàu ra vào cảng – tất cả đều phải được vận hành đồng bộ. Không để xảy ra “khoảng trống quản lý”.

Bộ Quốc phòng tiếp tục duy trì tuần tra, kiểm soát chặt chẽ các vùng biển giáp ranh. Kiên quyết không cho tàu cá xuất bến nếu không đủ điều kiện. UBND các tỉnh, thành phố ven biển phải thực hiện nghiêm việc đăng ký, cấp phép khai thác. Kiểm soát tàu cá “3 không”. Giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng. Kể cả cảng cá tư nhân.

Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu xử lý dứt điểm các trường hợp mất kết nối VMS, vượt ranh giới cho phép. Không để phát sinh tàu cá địa phương vi phạm vùng biển nước ngoài. Song song với kiểm soát, các địa phương phải đẩy nhanh chính sách chuyển đổi nghề. Hiện mới có 7/22 tỉnh ban hành chính sách này. Trong khi 15 tỉnh còn lại được yêu cầu hoàn thành trong vòng 5 ngày nhằm tạo sinh kế bền vững cho ngư dân. Giảm áp lực khai thác.

5. Công nghệ giám sát và liên lạc vệ tinh: Nền tảng để quản lý tàu cá minh bạch

Khi ngành thủy sản Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi số. Việc duy trì kết nối ngoài khơi trở thành yếu tố then chốt giúp quản lý hiệu quả hoạt động khai thác. Đảm bảo an toàn cho ngư dân. Nắm bắt nhu cầu đó, Seacom giới thiệu các dòng thiết bị liên lạc vệ tinh hiện đại. Phục vụ trực tiếp cho hệ thống giám sát hành trình (VMS) và nhật ký điện tử (e-logbook).

• Seacom S: Thiết bị liên lạc vệ tinh chuyên dụng cho tàu cá xa bờ. Cho phép truyền dữ liệu vị trí, hành trình và thông tin e-logbook theo thời gian thực. Giúp ngư dân luôn kết nối an toàn.
•  Iridium 9555: Dòng điện thoại vệ tinh cầm tay sử dụng mạng Iridium toàn cầu. Hỗ trợ gọi thoại, gửi tin nhắn và chia sẻ dữ liệu trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt hoặc ở khu vực không có sóng di động.

Hiện Seacoms đang phát triển hệ thống liên lạc vệ tinh hướng tới nền tảng kết nối thống nhất giữa tàu cá, cảng cá và cơ quan quản lý. Giải pháp này hứa hẹn tăng cường an toàn hàng hải. Minh bạch dữ liệu và xây dựng hạ tầng số nghề cá Việt Nam hiện đại, bền vững.

📞 Nếu bạn cần tư vấn giải pháp, thiết bị liên lạc vệ tinh hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ chi tiết.

>>> Xem thêm:

Thủ tướng chỉ đạo gỡ thẻ vàng IUU trong năm 2025

Seacom S series, giải pháp liên lạc vệ tinh toàn diện

Điện thoại vệ tinh Iridium 9555, kết nối toàn cầu

Vì sao mỗi tàu cá cần có VMS ?

—————————–

CÔNG TY TNHH THÔNG TIN HÀNG HẢI SEACOM
Địa chỉ: Detech Tower Số 8, Tôn Thất Thuyết, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Hotline: 0888454222
Email: seacomcontact@gmail.com
Facebook: Công ty TNHH Thông tin Hàng hải Seacom
Tik Tok: Seacom Communication
Zalo: SEACOM