GỠ THẺ VÀNG IUU KHÔNG CÒN TRÊN GIẤY: MIỀN TRUNG ĐANG LÀM GÌ?

Sau 8 năm chịu “thẻ vàng” IUU của Ủy ban châu Âu, nghề cá Việt Nam – đặc biệt tại khu vực miền Trung – đang chứng kiến những thay đổi rõ rệt. Từ hạ tầng, công nghệ đến nhận thức ngư dân. Hàng loạt dẫn chứng cụ thể từ Đà Nẵng, Khánh Hòa, Gia Lai cho thấy công tác kiểm soát tàu cá, giám sát hành trình và truy xuất nguồn gốc đã đi vào thực chất. Tạo nền tảng để Việt Nam sớm gỡ thẻ vàng IUU.

Thẻ vàng IUU – Sức ép quốc tế buộc nghề cá phải minh bạch hóa hoạt động khai thác

Kể từ năm 2017, khi Ủy ban châu Âu (EC) áp dụng “thẻ vàng” IUU đối với thủy sản Việt Nam. Hoạt động khai thác biển đã bước sang một giai đoạn hoàn toàn khác. EC không chỉ yêu cầu Việt Nam kiểm soát tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Mà còn đòi hỏi minh bạch toàn bộ chuỗi khai thác – từ xuất bến. Hành trình trên biển cho đến sản lượng cập cảng.

Thực tế cho thấy, các đợt thanh tra của EC đều tập trung vào những “điểm nghẽn” cố hữu: tàu cá không đăng ký, không giấy phép, mất tín hiệu giám sát hành trình. Nhật ký khai thác không đầy đủ, cảng cá chưa kiểm soát chặt sản lượng. Đây đều là những tồn tại kéo dài nhiều năm. Đặc biệt phổ biến tại các tỉnh miền Trung. Nơi tập trung đội tàu khai thác xa bờ lớn.

Áp lực từ nguy cơ mất thị trường xuất khẩu thủy sản sang EU đã khiến các địa phương không còn lựa chọn nào khác ngoài việc thay đổi cách quản lý. Thay vì làm theo phong trào, các tỉnh bắt đầu triển khai những giải pháp mang tính hệ thống. Có kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả cụ thể theo từng nhóm tàu, từng cảng cá, từng chuyến biển.

Cảng cá trở thành “chốt chặn” IUU với dẫn chứng từ Đà Nẵng và Khánh Hòa

Một trong những yêu cầu then chốt của EC là kiểm soát sản lượng thủy sản qua cảng. Tại Đà Nẵng, Cảng cá Thọ Quang – nơi tiếp nhận hàng ngàn lượt tàu cá mỗi năm. Đã được đầu tư nâng cấp giai đoạn 2 với tổng vốn khoảng 250 tỷ đồng. Nâng công suất tiếp nhận lên 300 lượt tàu/ngày và 100.000 tấn thủy sản/năm.

Không chỉ mở rộng hạ tầng, cảng cá Thọ Quang còn triển khai quy trình kiểm soát tàu cá xuất – nhập bến theo hướng số hóa. Theo Ban Quản lý cảng, chỉ những tàu hoàn thành khai báo điện tử eCDT. Có đầy đủ nhật ký khai thác và tín hiệu giám sát hành trình hợp lệ mới được giải quyết thủ tục bốc dỡ hải sản. Đây là thay đổi mang tính bước ngoặt so với giai đoạn trước. Khi việc kiểm soát chủ yếu dựa vào hồ sơ giấy.

Tại Khánh Hòa, giai đoạn 2020–2025, tỉnh đã đầu tư hơn 636 tỷ đồng cho 5 dự án nâng cấp và xây mới cảng cá. Các cảng như Hòn Rớ, Ninh Chữ, Cà Ná không chỉ phục vụ hậu cần nghề cá mà còn được bố trí Văn phòng kiểm soát nghề cá. Phối hợp giữa Ban quản lý cảng, Biên phòng và Chi cục Thủy sản để giám sát sản lượng, nguồn gốc thủy sản ngay khi tàu cập bến.

Giám sát hành trình VMS: Số liệu cho thấy hiệu quả kiểm soát đội tàu

Theo quy định hiện hành, tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên bắt buộc phải lắp đặt. Và duy trì hoạt động thiết bị giám sát hành trình VMS 24/24 trong suốt chuyến biển. Mất tín hiệu liên tục từ 6 giờ trở lên được xem là hành vi vi phạm IUU.

Tại tỉnh Gia Lai, đến nay đã có 3.160/3.160 tàu cá từ 15m trở lên hoàn thành lắp đặt thiết bị VMS. Đạt tỷ lệ 100%. Đáng chú ý, địa phương còn hỗ trợ kinh phí để lắp đặt VMS cho 197 tàu cá từ 12–15m hành nghề câu mực. Nhóm tàu được đánh giá có nguy cơ cao vi phạm vùng biển nước ngoài. Theo Chi cục Thủy sản Gia Lai, toàn bộ dữ liệu tàu cá đã được cập nhật lên hệ thống VNFishbase. Đồng thời đối soát với Cơ sở dữ liệu dân cư VNeID.

Tại xã Vĩnh Hải (Khánh Hòa), hầu hết tàu hành nghề lưới vây, lưới đèn hiện nay đều duy trì việc ghi nhật ký khai thác đầy đủ. Ngư dân đã quen với việc khai báo chủng loại, sản lượng, tọa độ đánh bắt. Coi đây là một phần bắt buộc của chuyến biển.

Theo Nghiệp đoàn nghề cá phường Nam Nha Trang, khoảng 30 tàu khai thác cá ngừ đại dương hoạt động tại ngư trường Trường Sa và DK1 đều tuân thủ nghiêm các quy định về giám sát hành trình và nhật ký khai thác. Ngư dân nhận thức rõ rằng, nếu không minh bạch nguồn gốc. Sản phẩm rất khó tiêu thụ. Đặc biệt với các doanh nghiệp xuất khẩu.

Công nghệ liên lạc vệ tinh – Giải pháp hỗ trợ tuân thủ IUU bền vững cho tàu cá

Trong bối cảnh quản lý nghề cá ngày càng dựa nhiều vào dữ liệu và giám sát thời gian thực. Nhu cầu về thiết bị liên lạc ổn định trên biển trở nên cấp thiết. Với tàu cá hoạt động dài ngày ở vùng khơi, việc duy trì kết nối không chỉ phục vụ liên lạc. Mà còn đảm bảo tín hiệu giám sát hành trình thông suốt. Tránh rủi ro mất tín hiệu ngoài ý muốn.

Các thiết bị liên lạc vệ tinh của Seacom đang được nhiều tàu cá quan tâm nhờ khả năng kết nối ổn định. Phù hợp với điều kiện biển xa. Thiết bị giúp thuyền trưởng chủ động liên lạc với đất liền. Nhận cảnh báo, hướng dẫn kịp thời khi có sự cố kỹ thuật hoặc thay đổi ngư trường. Đây là yếu tố quan trọng giúp tàu cá duy trì hoạt động khai thác hợp pháp, an toàn.

Đặc biệt, Seacom S2 – thiết bị liên lạc vệ tinh tích hợp giám sát hành trình mang lại giải pháp đồng bộ cho tàu cá hiện đại. Việc tích hợp liên lạc và giám sát giúp giảm chi phí đầu tư. Hạn chế lỗi kỹ thuật do sử dụng nhiều thiết bị rời rạc. Dữ liệu hành trình được duy trì ổn định. Hỗ trợ ngư dân tuân thủ quy định IUU. Đồng thời tạo thuận lợi cho cơ quan quản lý trong công tác kiểm soát.

📞 Nếu bạn cần tư vấn giải pháp, thiết bị liên lạc vệ tinh hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ chi tiết.

>>> Xem thêm:

Seacom S1& S2 giải pháp liên lạc tích hợp giám sát hành trình.

Seacom S2, kháo vị trí, chống nhảy toạ độ, chống IUU.

Ngư dân 5.0, công nghệ đang thay đổi nghề cá.

—————————–

CÔNG TY TNHH THÔNG TIN HÀNG HẢI SEACOM
Địa chỉ: Detech Tower Số 8, Tôn Thất Thuyết, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Hotline: 0888454222
Email: seacomcontact@gmail.com
Facebook: Công ty TNHH Thông tin Hàng hải Seacom
Tik Tok: Seacom Communication
Zalo: SEACOM